Փաստաթղթերի միջազգային վավերացում (Apostille)

«Օտարերկրյա պաշտոնական փաստաթղթերի օրինականացման պահանջը չեղյալ հայտարարելու մասին» 1961 թվականի հոկտեմբերի 5-ի Հաագայի կոնվենցիա

 

2021 թվականի ապրիլի 26-ին ՀՀ արդարադատության նախարարությունը մեկնարկել է երկլեզու (հայերեն, անգլերեն) էլեկտրոնային ապոստիլի շրջանառությունը:

 2021 թվականի ապրիլի 26-ից ՀՀ պաշտոնական փաստաթղթերը ՀՀ արդարադատության նախարարության կողմից վավերացվում են բացառապես էլեկտրոնային ապոստիլով: 

Մինչև 2021 թվականի ապրիլի 26-ը ՀՀ պաշտոնական փաստաթղթերը ՀՀ արդարադատության նախարարության կողմից հաստատվում էին թղթային Ապոստիլով, որն ամրացվում էր փաստաթղթի բնօրինակին, հաստատվում էր ՀՀ արդարադատության նախարարության կնիքով և ստորագրվում ՀՀ արդարադատության նախարարության ՔԿԱԳ գործակալության ղեկավարի կողմից: 

Էլեկտրոնային ապոստիլի շրջանառության փաստով չի սահմանափակվում մինչև 2021 թվականի ապրիլի 26-ը ՀՀ պաշտոնական փաստաթղթերը թղթային ձևանմուշով վավերացված Ապոստիլի ապացուցողական ուժը: 

Էլեկտրոնային Ապոստիլը չի ամրացվում վավերացվող բնօրինակ պաշտոնական փաստաթղթին: Այն ուղարկվում է քաղաքացու էլեկտրոնային փոստի հասցեին, որը հնարավոր է տպագրել ցանկացած տեսակի տպիչ սարքի միջոցով, այդ թվում՝ գունավոր կամ սև-սպիտակ, օգտագործելու ցանկացած տեսակի թղթային կրիչ, և ներկայացնել՝ ըստ պահանջի: Դիմողի ցանկությամբ տպագրված էլեկտրոնային ապոստիլը տրամադրվում է նաև ՀՀ արդարադատության նախարարության կողմից:

 *Նկատառում քաղաքացիների համար: Քաղաքացիները, որոնք պաշտոնական փաստաթղթերը Ապոստիլով վավերացնելու համար ՀՀ արդարադատության նախարարություն դիմելու փոխարեն դիմում են թարգմանչական և այլ գրասենյակներ (միջնորդավարված), պետք է վերջիններիս տրամադրեն էլեկտրոնային փոստի հասցե՝ այդ հասցեին Ապոստիլը ստանալու նպատակով: 

Էլեկտրոնային ապոստիլի 9-րդ բաժնում զետեղվում է Արդարադատության նախարարության՝ պաշտոնական փաստաթղթերը ապոստիլով վավերացնելու գործառույթի ապահովման համար պատասխանատու ստորաբաժանման՝ ՔԿԱԳ գործակալության (PDF ֆորմատ) կնիքը, իսկ 10-րդ բաժնում՝ ՔԿԱԳ գործակալության ղեկավարի նույն ձևաչափի ստորագրությունը: 

Էլեկտրոնային ապոստիլի իսկությունը հնարավոր է ստուգել այցելելով www.e-verify.am կայք և մուտքագրել ապոստիլի վրա նշված հսկիչ համարը կամ արագ արձագանքման ծածկագիրը՝ QR կոդը: 

Էլեկտրոնային ապոստիլի ձևաթղթի ստորին հատվածում նշվում է ապոստիլով վավերացվող պաշտոնական փաստաթղթի էջերի ամբողջական քանակը: Ծավալուն պաշտոնական փաստաթղթերի իսկությունը ստուգելիս արտացոլվում է փաստաթղթի մինչև 6 էջը: 

Ընդհանուր տեղեկություն 

Ապոստիլ՝ «Օտարերկրյա պաշտոնական փաստաթղթերի օրինականացման պահանջը չեղյալ հայտարարելու մասին» 1961 թվականի հոկտեմբերի 5-ի Հաագայի կոնվենցիա (այսուհետ՝ Կոնվենցիա) 3-րդ հոդվածով նախատեսված թղթային կամ էլեկտրոնային հավաստագիր, որը հավաստում է պաշտոնական փաստաթուղթն ստորագրող անձի պաշտոնեական դիրքի, նրա ստորագրության, փաստաթղթի վրա դրված կնիքի կամ դրոշմակնիքի իսկությունը։ 

Ապոստիլով վավերացվում են պաշտոնական այն փաստաթղթեը, որոնք ուղարկվում են Կոնվենցիայի անդամ երկրներ: 

Օտարերկրյա պետության իրավասու մարմինների կազմած և տված փաստաթղթերը Հայաստանի Հանրապետությունում ապոստիլով վավերացման ենթակա չեն: 

Ապոստիլով վավերացման ենթակա չեն՝ 

1) դիվանագիտական կամ հյուպատոսական գործակալների տված փաստաթղթերը. 

2) առևտրային կամ մաքսային գործունեության հետ ուղղակիորեն կապված վարչական փաստաթղթերը:

Կոնվենցիայի անդամ պետությունների իրավասու մարմինների՝ տվյալ պետության օրենսդրությամբ սահմանված կարգով և իրենց լիազորությունների շրջանակներում տրված փաստաթղթերը, որոնք վավերացված են ապոստիլով, Հայաստանի Հանրապետության տարածքում համարվում են վավեր առանց հյուպատոսական վավերացման կամ այլ լրացուցիչ օրինականացման:

 Վերը նշված փաստաթղթերի ապոստիլով վավերացված լինելը պարտադիր է, եթե Հայաստանի Հանրապետության օրենքով այլ բան նախատեսված չէ, կամ Հայաստանի Հանրապետության միջազգային այլ պայմանագրերով վերացվել, պարզեցվել է օրինականացման ընթացակարգը, կամ փաստաթուղթն ազատվել է օրինականացումից: 

Ապոստիլով չեն վավերացվում պաշտոնական այն փաստաթղթերը, որոնք ուղարկվում են «Քաղաքացիական, ընտանեկան և քրեական գործերով իրավական օգնության և իրավական հարաբերությունների մասին» 1993 թվականի հունվարի 22-ի Մինսկի կոնվենցիային միացած՝ ԱՊՀ անդամ երկրներ, ինչպես նաև Բուլղարիա, Լիտվայի և Հայաստանի Հանրապետության միջազգային պայմանագրերով նախատեսված մի շարք այլ երկրներ: Եթե պետությունը Հաագայի կոնվենցիայի անդամ չէ, ապա փաստաթղթերի օրինականացումը (լեգալիզացիա) կատարվում է հյուպատոսական ճանապարհով:

 Ապոստիլով վավերացվող փաստաթղթեր 

Հայաuտանի Հանրապետության արդարադատության նախարարության կողմից Ապոստիլով վավերացվում են հետևյալ պաշտոնական փաստաթղթերը` 

1. «Նոտարիատի մաuին» ՀՀ oրենքի համաձայն նոտարի կողմից վավերացված կամ հաuտատված փաuտաթղթերի կամ պատճենների, նոտարի կողմից տրված վկայագրերի, նոտարի կողմից վավերացված թարգմանությունները, 

2.քաղաքացիական կացության ակտերի գրանցման մարմինների կողմից տրված՝ ծննդյան, մահվան, ամուսնության վերաբերյալ փաuտաթղթերը, 

3.դատական ակտերի հարկադիր կատարումն ապահովող ծառայության կողմից տրված փաuտաթղթերը, 

4.դատարանների կողմից տրված փաuտաթղթերը: 

Նախարարության կողմից Ապոuտիլով վավերացվում են նաև այլ մարմինների կողմից տրված փաuտաթղթերը, եթե դրանց վրա դրված uտորագրության իuկությունը հաստատված է նոտարական կարգով։  

Ի՞նչ կարգով է մերժվում ապոստիլով վավերացումը 

Պաշտոնական փաստաթուղթն ապոստիլով վավերացնելու դիմումը մերժվում է, եթե` 

1) փաստաթուղթը պատրաստել կամ հաստատել կամ կնքել է դրա լիազորությունը չունեցող անձը կամ մարմինը. 

2) փաստաթուղթը չի համապատասխանում տվյալ փաստաթղթի համար սահմանված ձևաչափին. 

3) փաստաթուղթն ապոստիլով վավերացման ենթակա չէ. 

4) փաստաթուղթն ապոստիլով վավերացնելու մասին դիմումը ներկայացվել է սույն օրենքի և փաստաթուղթն ապոստիլով վավերացնելու գործընթացը կարգավորող այլ իրավական ակտերով սահմանված ընթացակարգի խախտմամբ. 

5) անընթեռնելի են փաստաթուղթն ստորագրող անձի պաշտոնեական դիրքի մասին տվյալները, վերջինիս ստորագրությունը, փաստաթուղթը հաստատող կնիքը կամ դրոշմակնիքը. 

6) փաստաթուղթը վնասված է, պահպանված չէ փաստաթղթի ամբողջականությունը, փաստաթղթի վրա առկա են անթույլատրելի գրառումներ. 

7) չեն ներկայացվել փաստաթուղթն ապոստիլով վավերացնելու համար օրենսդրությամբ սահմանված փաստաթղթերը, սույն օրենքի 3-րդ հոդվածի 6-րդ մասով նախատեսված պետական տուրքի վճարման հավաստումը. 

8) փաստաթուղթը ներկայացվելու է Կոնվենցիային չանդամակցող երկիր. 

9) փաստաթուղթն ակնհայտ կեղծ է:

Ի՞նչ փաստաթղթեր են անհրաժեշտ ներկայացնել ապոստիլ դնելու համար 

Պաշտոնական փաստաթուղթն ապոստիլով վավերացնելու դիմում ներկայացնելու համար անհրաժշետ է ներկայացնել 

-դիմողի անձը հաստատող փաստաթուղթը, 

- ապոստիլով վավերացման ենթակա պաշտոնական փաստաթուղթը, 

- պետական տուրքի վճարման անդորրագիրը: 

Այլ անձի պատկանող պաշտոնական փաստաթուղթը երրորդ անձանց կողմից ապոստիլով վավերացնելու նպատակով դիմում ներկայացնելիս լիազորագիր չի պահանջվում: 

Ի՞նչ ժամկետում է կատարվում ապոստիլով վավերացումը 

Փաuտաթղթի վրա ապոuտիլը դրվում է դիմումը նախարարություն մուտք լինելու oրվանից հետո երկու աշխատանքային oրվա ընթացքում:

Քաղաքացիները ապոuտիլ դրված փաuտաթղթերը կարող են uտանալ 2-րդ աշխատանքային oրվա ժամը 16.00-ից 17.00-ն:

Ապոստիլով հաստատված փաստաթղթերը ստանալու համար աշխատակցի կողմից նշված օրը (դիմումը տալուց հետո 2-րդ աշխատանքային օրը ժամը 16.00-17.00-ն) չներկայանալու դեպքում, փաստաթղթերը ստանալու համար քաղաքացիները կարող են ներկայանալ նշանակված օրվանը հաջորդող ցանկացած օր ժամը 10.00-ից 17.00-ն:

Փաuտաթղթի վրա ապոuտիլը կարող է դրվել նաև դիմումը նախարարություն մուտք լինելու oրվանից հետո մեկ աշխատանքային oրվա ընթացքում՝ լրացուցիչ արտաբյուջետային վճարի դիմաց:

Արտաբյուջետային վճարում կատարելու դեպքում ապոստիլով հաստատված փաստաթղթերը տրամադրվում են քաղաքացիներին դիմումը մուտք լինելու հաջորդ աշխատանքային օրը ժամը 16.00-ից 17.00-ն կամ նշված օրվան հաջորդող ցանկացած օր ժամը 10.00-ից 17.00-ն;

Առանձին փաuտաթղթերի իuկությունը ճշտելու համար գործակալության պետի կողմից ապոuտիլ դնելու ժամկետը կարող է երկարաձգվել մինչև 5 oրով, Հայաuտանի Հանրապետության արդարադատության նախարարի տեղակալի կողմից` մինչև 10 oրով, իuկ Հայաuտանի Հանրապետության արդարադատության նախարարի կողմից` մինչև 15 oրով: Նշված դեպքում դիմողին մեկ oրվա ընթացքում տրվում է գրավոր պատաuխան, որում նշվում է ապոuտիլ դնելու ժամկետի երկարացման պատճառների մաuին` ժամկետը երկարացնող անձի uտորագրությամբ: 

Որքա՞ն է կազմում պետական տուրքի դրույքաչափը 

Ապոստիլ դնելու համար գանձվում է պետական տուրք՝ 5000 ՀՀ դրամ: Պետական տուրքը մուծվում է Հայաստանի Հանրապետության պետական բյուջե՝ 900005163523 հաշվի համարով` որևէ բանկում կամ արդարադատության նախարարության շենքում գտնվող տերմինալի միջոցով:

Դիմումը նախարարություն մուտք լինելու oրվանից հետո մեկ աշխատանքային oրվա ընթացքում ապոստիլ դնելու համար, բացի պետական տուրքի գումարից, գանձվում է նաև լրացուցիչ արտաբյուջետային վճարը՝ 8000 ՀՀ դրամ՝ ապոստիլով վավերացման ենթակա յուրաքանչյուր փաստաթղթի համար:

Հայաuտանի Հանրապետության արդարադատության նախարարության կողմից ապոuտիլ դրվում է`

1. «Նոտարիատի մաuին» ՀՀ oրենքի համաձայն նոտարի կողմից վավերացված կամ հաuտատված փաuտաթղթերի կամ նոտարի կողմից տրված վկայագրերի,

2. քաղաքացիական կացության ակտերի գրանցման մարմինների կողմից տրված փաuտաթղթերի,

3. դատական ակտերի հարկադիր կատարումն ապահովող ծառայության կողմից տրված փաuտաթղթերի,

4. դատարանների կողմից տրված փաuտաթղթերի իuկական oրինակների վրա:

5. Նախարարության կողմից ապոuտիլ կարող է դրվել նաեւ այլ մարմինների կողմից տրված փաuտաթղթերի վրա, եթե դրանց վրա դրված uտորագրության իuկությունը վավերացված է նոտարական կարգով։